บทที่ 2 การพูด

เรื่องที่ 1 การพูด ความสำคัญของการพูด

1. หลักการพูด มีดังนี้   

  1.1. การพูดด้วยภาษาและถ้อยคำที่สุภาพ ให้เกียรติผู้ฟัง 

  1.2. พูดให้ตรงประเด็นและใช้ภาษาที่ง่ายต่อการเข้าใจ 

2. ความสำคัญของการพูด

 2.1. ใช้ในการสื่อสารให้เข้าใจตรงกัน 

 2.2. เพื่อความรู้ ให้ผู้ฟังมีความรู้ได้อย่างหลากหลาย และไปใช้ประโยชน์ได้ 

 2.3. ได้รับความเพลิดเพลินและแลกเปลี่ยนเนื้อหาสาระ 

  2.4. ใช้ประโยชน์ในชีวิตได้อย่างเหมาะสมกับสภาพของตน 

3. จุดมุ่งหมายของการพูด

  3.1. เพื่อสื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจความต้องการของผู้พูด 

  3.2. เพื่อแสดงความรู้ความสามารถของตนเองให้ผู้อื่นได้รับทราบและนำไปใช้ ประโยชน์ได้ 

  3.3. เพื่อแสดงความคิดเห็นในเรื่องใดเรื่องหนึ่งของตนเองแก่ผู้อื่น

เรื่องที่ 2 การเตรียมการพูด และลักษณะการพูดที่ดี

ผู้เรียนจะได้ศึกษารายละเอียดโดยแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ

1. การเตรียมการพูด 

2. ลักษณะการพูดที่ดี โดยมีรายละเอียด ดังนี้   

การเตรียมการพูดผู้พูดจะต้องเตรียมตัวให้พร้อม ดังนี้   

1. เตรียมสภาพร่างกายให้พร้อมที่จะพูด ซึ่งผู้พูดควรจะทราบกำหนดการล่วงหน้า และต้อง 

พร้อมที่จะพูดในวันั้นน 

2. เตรียมเนื้อหาสาระที่จะพูดให้ถูกต้อง โดยเอาความรู้ประสบการณ์ของตน หากไม่เพียงพอต้องค้นคว้าเพิ่มเติม 

3. เตรียมอุปกรณ์  เอกสารหรือสื่ออื่น ๆ ที่จะใช้ประกอบการพูดให้เสร็จทัน และอยู่ในสภาพ พร้อมที่จะใช้งานได้ 

4. เตรียมการแต่งกายให้สุภาพ และเหมาะสมกับผู้ฟัง ทั้งนี้เพื่อเป็นการให้เกียรติผู้ฟัง 

ลักษณะการพูดที่ดีการพูดที่ดีจะต้องดีในด้านต่าง ๆ ดังนี้   

1. ดีด้วยเนื้อหาสาระถูกต้องเหมาะสมกับผู้ฟัง 

2. ดีด้วยลีลาการพูด 

2.1 น้ำเสียง ไม่ดังเกินไปหรือเบาเกินไป การเน้นเสียงหรือการใช้เสียงสูง ต่ำ  เป็นต้น 

2.2 พูดถูกต้องตามหลักการใช้ภาษา ใช้คำควบกล้ำ อักษรควบ อักษรนำคำสมาส สนธิ   เป็นต้น 

2.3 การแบ่งวรรคตอน การใช้อักษรย่อหรือการใช้คำที่เน้นให้ถูกต้อง 

3. ดีด้วยความพร้อม ซึ่งรายละเอียดได้กล่าวมาแล้วข้างต้น

เรื่องที่ 3 การพูดในโอกาสต่าง ๆ

การพูดในโอกาสต่าง ๆในระดับประถมศึกษา จะเป็นการศึกษาการพูดในโอกาสต่าง ๆ ดังนี้   

  1. การพูดอวยพร 

  2. การพูดขอบคุณ 

  3. การพูดแสดงความดีใจ และเสียใจ 

  4. การพูดต้อนรับ 

  5. การพูดรายงาน 

1. การพูดอวยพรการพูดอวยพรเป็นการพูดแสดงความในใจ ที่จะให้พรผู้ฟัง ในโอกาสที่เป็นมงคลเช่น อวยพรวันเกิด อวยพรปีใหม่ หรืออวยพรให้กับคู่สมรส   เป็นต้น 

1.การพูดอวยพร มีวิธีการดังนี้   

1. ใช้คำพูดง่าย ๆ สั้นได้ใจความและน้ำเสียงสุภาพนุ่มนวล 

2. ใช้คำและข้อความที่มีความหมายที่ดี และเหมาะสมกับโอกาสและผู้ฟัง 

3. อ้างสิ่งศักดิ์  สิทธิ์อวยพรให้ผู้ฟังในโอกาสั้นน ๆ 

4. พูดให้ผู้ฟังประทับใจ 

2. การพูดขอบคุณ การพูดขอบคุณเป็นการพูดที่จะตอบแทนผู้ที่ทำประโยชน์ให้เป็นการแสดง ความกัตญ์การพูดขอบคุณ มีวิธีการดังนี้   

1. บอกสาเหตุที่ต้องขอบคุณผู้นั้นิทานได้ช่วยเหลือหรือทำประโยชน์อะไรให้กับผู้พูด 

2. พูดด้วยน้ำเสียงที่สุภาพนุ่มนวล น่าฟังและน่าประทับใจ 

3. หากเป็นผู้แทนของกลุ่มคน ผู้พูดต้องเริ่มต้นด้วย “ในนามของกลุ่ม ผม/ดิฉัน ขอบคุณ 

ที่“...................” โดยต้องบอกว่าขอบคุณใคร และขอบคุณเรื่องอะไร 

4. การพูดขอบคุณควรลงท้ายด้วย หากมโอกาสตอบแทนผู้ที่ขอบคุณบ้างในโอกาสหน้า 

3. การพูดแสดงความดีใจ และเสียใจการพูดแสดงความดีใจและเสียใจ เป็นการพูดเพื่อแสดงออกทางอารมณ์แสดงความรู้สึกต่อผู้ใดผู้หนึ่งในเรื่องต่าง ๆ การพูดแสดงความดีใจและเสียใจ มีดังนี้   

1. พูดด้วยการแสดงออกอย่างจริงใจ ห้ามแกล้งทำโดยเด็ดขาด 

2. แสดงออกทางสีหน้า แววตา และน้ำเสียง ให้สอดคล้องกับการพูดแสดงความดีใจ หรือการพูดแสดงความเสียใจ 

3. หากเป็นการพูดแสดงความดีใจ จะต่อด้วยการอวยพรให้ดียิ่งขึ้น หากเป็นการพูดแสดง

   ความเสียใจ จะต้องปลอบใจและทำให้ลืมเหตุการณ์นั้นโดยเร็ว 

4. การพูดต้อนรับ การพูดต้อนรับเป็นการพูดยินดีต่อสมาชิกใหม่ หรือยินดีต้อนรับผู้มาเยี่ยมเยือน ให้ผู้ฟังสบายใจและรู้สึกอบอุ่นที่ได้มาสถานที่นี้ การพูดต้อนรับ มีวิธีการดังนี้   

  1. การพูดในนามของ กลุ่ม หน่วยงาน องค์กรใด จะต้องกล่าวขึ้นต้นด้วยว่า “ในนามของ

.............ขอต้อนรับ...........” 

  2. การพูดด้วยคำที่สุภาพนุ่มนวลและน่าประทับใจ 

  3. อาจมีการแนะนำบุคคล สถานที่ให้ผู้มาได้ทราบหรือรู้จัก 

  4. อาจพูดลงท้ายด้วย ยินดีต้อนรับในโอกาสหน้าอีก 

5. การพูดรายงาน การพูดรายงาน เป็นการนำเสนอเรื่องราว ข้อมูล สถานการณ์  หรือความก้าวหน้า ในการทำงาน ความก้าวหน้าของการศึกษาค้นคว้า การพูดรายงาน มีวิธีการดังนี้   

1. เนื้อหาสาระที่จะพูดต้องถูกต้อง เชื่อถือได้ และอ้างอิงได้ 

  2. การนำเสนอเนื้อหาสาระต้องเหมาะสมกับผู้ฟังและสถานการณ์ที่พูด 

  3. ใช้ภาษาเป็นทางการเพราะเป็นงานวิชาการ

4. อุปกรณ์  เครื่องมือหรือเอกสารประกอบต้องเตรียมให้พร้อม 

  5. ควรเปิดโอกาสให้ผู้ฟังได้ซักถามข้อสงสัย หรือให้อธิบายเพิ่มเติม เพื่อความเข้าใจ

เรื่องที่ 4 มารยาทในการพูด

มารยาทในการพูด มีลักษณะ ดังนี้   

1. ใช้คำพูดที่สุภาพ และเหมาะสม กับเวลา สถานที่และโอกาส 

2. หากจะพูดคัดค้านต้องคัดค้านด้วยเหตุผล ห้ามใช้คำพูดด้วยอารมณ์โมโหหรือโกรธ 

3. ไม่พูดให้ผู้อื่นเดือดร้อน และทำลายผู้อื่น 

4. การพูดชมผู้อื่นจะต้องมีบ้างเพื่อเป็นการให้กำลังใจ