บทที่ 2 

โครงงานวิทยาศาสตร์

เรื่อง การเขียนโครงงานวิทยาศาสตร์

1. ประเภทโครงงานวิทยาศาสตร์ 

1. โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภททดลอง โครงงานที่มีลักษณะการออกแบบการทดลอง          เพื่อศึกษาผลของตัวแปรตัวหนึ่ง โดย ควบคุมตัวแปรอื่น ๆ ตัวอย่างโครงงาน เช่น การทำยากันยุงจากพืชในท้องถนน การใช้มูลวัวป้องกัน วัวกินใบพืช การบังคับผลแตงโมเป็นรูปสสี่เหลี่ยม 

2. โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทการสํารวจ โครงงานประเภทนี้ไม่กำหนดตัวแปรในการเก็บข้อมูล อาจเป็นการสํารวจในภาคสนาม หรือในธรรมชาติ หรือนํามาศึกษาในห้องปฏิบัติการ ตัวอย่างโครงงานประเภทนี้ เช่น การสํารวจพืช พันธุ์ไม้ในโรงเรียนในท้องถิ่น การสํารวจพฤติกรรมด้านต่าง ๆ ของสัตว์ 

3. โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภทสิงประดิษฐ์ โครงงานประเภทนี้เป็นการประดิษฐ์สิ่งใดสิ่งหนึ่ง เครื่องมือเครื่องใช้ หรืออุปกรณ์ เพื่อใช้สอย ต่าง ๆ สิ่งประดิษฐ์อาจคิดขึ้นมาใหม่ ปรับปรุง หรือสร้างแบบจําลอง โดยประยุกต์หลักการทาง วิทยาศาสตร์ ใช้กระบวนการทางวิทยาศาสตร์ มีการกำหนดตัวแปรที่  จะศึกษา และทดสอบ ประสิทธิภาพของชิ้นงานด้วย 

4. โครงงานวิทยาศาสตร์ประเภททฤษฎี โครงงานประเภททฤษฎี เป็นโครงงานที่ผู้ทําโครงงานจะต้องศึกษารวบรวมข้อมูลความรู้ หลักการ ข้อเท็จจริง และแนวความคิดต่าง ๆ อย่างลึกซึ้ง แล้วเสนอ   เป็นหลักการ แนวความคิดใหม่ กฎ หรือ ทฤษฎีใหม่ 

2. การเลือกหัวข้อโครงงาน 

   หัวข้อโครงงานมักจะได้จากข้อมูลดังต่อไปนี้ 

1. สื่อสิงพิมพ์ เช่น หนังสือเรียน หนังสือพิมพ์ วารสาร เอกสารเผยแพร่ แผ่นพับ 

2. สื่อวิทยุ โทรทัศน์ 

3. การทัศนศึกษา เช่น การไปศึกษาดูงาน 

4. งานอดิเรก 

5. ศึกษาจากโครงงานวิทยาศาสตร์ของผู้อื่นทีได้ทำไว้แล้ว 

6. การปรึกษาผู้มีความรู้ 

7. การหาข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต

   

 

 

 

 

 

 

 

 

3. การเขียนโครงงาน การเขียนรายงานโครงงาน ควรใช้ภาษาที่อ่านแล้วเข้าใจง่าย กะทัดรัด ตรงไปตรงมา และการ เขียนรายงานโครงงานไม่ควรยาวเกินไป เพราะทำให้ไม่น่าสนใจเท่าที่ควร 

หัวเรืองในการเขียนรายงานโครงงานวิทยาศาสตร์มีดังนี้ 

1. ชื่อโครงงาน 

2. ชื่อผู้ทําโครงงาน 

3. ชื่อทีปรึกษา 

4. บทคัดย่อ 

5. ที่มาและความสำคัญของโครงงาน 

6. จุดมุ่งหมายของการศึกษาค้นคว้า 

7. สมมติฐานของการศึกษาค้นคว้า (ถ้ามี) 

8. วิธีดำเนินการ 

8.1 วัสดุอุปกรณ์ 

8.2 วิธีดำเนินการทดลอง

9. ผลการศึกษาค้นคว้า 

10. สรุปและข้อเสนอแนะ 

11. คําขอบคุณหน่วยงาน หรือบุคลากรที่มีส่วนช่วย 

12. เอกสารอ้างอิง

4. การนําเสนอโครงงาน 

หลังจากทำโครงงานวิทยาศาสตร์เสร็จแล้วต้องนําเสนอโครงงาน การแสดงผลงานโครงงานนั้น อาจทำได้หลายรูปแบบ เช่น การแสดงในรูปนิทรรศการ หรือในรูปของการรายงานปากเปล่า แต่ไม่ว่าจะ แสดงผลงานรูปแบบใด จะต้องครอบคลุมประเด็นดังต่อไปนี้ 

1. ชื่อโครงงาน ชื่อผู้ทําโครงงาน ชื่อทีปรึกษา 

2. คำอธิบายถึงเหตุจูงใจในการทำโครงงาน และความสำคัญของโครงงาน 

3. วิธีดำเนินการ โดยเลือกเฉพาะขั้นตอนที่เด่นและสำคัญ 

4. การสาธิต หรือแสดงผลที่ได้จากการทดลอง 

5. ผลการสังเกต และข้อมูลต่าง ๆ ที่ได้จากการทำโครงงาน 

นอกจากนี้แล้วยังต้องคำนึงถึงสิ่งต่าง ๆ ต่อไปนี้ 

1. ความแข็งแรง และความปลอดภัยของนิทรรศการ 

2. ความเหมาะสมกับพื้นทีจัดแสดง 

3. คำอธิบาย ควรเน้นหัวข้อที่สำคัญ ใช้ข้อความกะทัดรัด ชัดเจน และเข้าใจง่าย 

4. ใช้ตาราง และรูปภาพประกอบ 

5. สิ่งที่จัดแสดงจะต้องถูกต้อง ไม่มีคำสะกดผิด หรืออธิบายหลักการผิด 

6. ในกรณีทีเป็นโครงงานประดิษฐ์ สิ่งประดิษฐ์จะต้องสามารถทำงานได้อย่างสมบูรณ์ 

ในกรณีที่จัดแสดงผลงานด้วยปากเปล่า จะต้องคำนึงถึงเรื่องต่อไปนี้ 

1. ต้องเข้าใจเรื่องที่อธิบายอย่างดี 

2. ภาษาที่ใช้ต้องกะทัดรัด เข้าใจง่าย ตรงไปตรงมา 

3. ควรรายงานแบบเป็นธรรมชาติ ไม่ควรรายงานแบบท่องจำ 

4. ตอบคําถามอย่างตรงไปตรงมา 

5. ควรรายงานให้เสร็จสิ้นภายในเวลาที่กำหนด 

6. ควรมีสื่อ อุปกรณ์ ประกอบการรายงานด้วย เพื่อจะทำให้การรายงานสมบูรณ์มากยิ่งขึ้น