บทที่ 3

การตัดสินใจเลือกขยายอาชีพ

เรื่องที่ 1 ภารกิจเพื่อความมั่นคงในการทำธุรกิจ

ความมั่นคงในอาชีพเป็นเรื่องที่ต้องสร้างต้องทำด้วยตนเอง สร้างองค์ความรู้สำหรับตนเองสู่การพึ่งพาตนเองได้ และการที่จะสร้างความมั่นคงอาชีพ จำเป็นต้องมีภารกิจเพื่อสร้างความยั่งยืนในอาชีพ อย่างน้อย 5 ภารกิจ ดังนี้

1. บทบาทหน้าที่เจ้าของธุรกิจ มีหน้าที่ต้องกำหนดทิศทางธุรกิจที่ผู้ประกอบอาชีพ จะต้องกำหนดทิศทางของธุรกิจว่า จะดำเนินไปทางไหนเพื่อให้สอดคล้องกับสภาวะทางเศรษฐกิจ สังคมที่เป็นอยู่และจะเกิดขึ้นในอนาคต ประกอบด้วย การกำหนดวิสัยทัศน์ การจัดทำแผนพัฒนาอาชีพ

2. การบริหารทรัพยากรดำเนินการ เป็นการจัดการให้เกิดระบบการควบคุมการใช้ ทรัพยากรให้เกิดความคุ้มค่ามากที่สุด ประกอบด้วย การวางแผนใช้แรงงานคน จัดคนให้เหมาะสมกับงาน ระบบการควบคุมวัสดุอุปกรณ์ปัจจัยการผลิต และการควบคุมการเงิน

3. การบริหารการผลิต เป็นการควบคุมการดำเนินงานให้เกิดผล ซึ่งเกี่ยวข้องกับกิจกรรมการบริหารอย่างน้อย 3 กิจกรรม ดังนี้ การควบคุมคนทำงานให้เป็นไปตามขั้นตอนที่กำหนด การควบคุมระยะเวลา การตรวจสอบคัดเลือกผลิตภัณฑ์ให้มีคุณภาพ

4. การจัดการส่งมอบผลิตภัณฑ์ ผู้ประกอบการต้องพัฒนาระบบการส่งมอบผลผลิตให้ถึงมือลูกค้าได้ตามข้อกำหนดในเรื่องต่าง ๆ ประกอบด้วย การบรรจุภัณฑ์เพื่อการปกป้องผลผลิตไม่ให้เสียหาย การส่งสินค้ามีหลายรูปแบบที่จะนำสินค้าไปถึงลูกค้าได้อย่างปลอดภัย การจัดการเอกสารส่งมอบ ใช้เพื่อควบคุมผลผลิตที่นำออกไป

5. การวิจัยและพัฒนา เป็นการดำเนินงานให้ธุรกิจที่ทำอยู่ให้ได้รับความนิยมและก้าวทันต่อการเปลี่ยนแปลง ประกอบด้วย การติดตามข้อมูลกระแสความนิยมในสินค้า การติดตามประเมินเทียบเคียงคุณภาพผลิตภัณฑ์ของคู่แข่งและสภาวะของตลาด การดำเนินการวิจัยและพัฒนา ด้วยการค้นคว้าหาข้อมูล สร้างองค์ความรู้ พัฒนาผลผลิตให้อยู่ในกระแสความนิยมหรือเปลี่ยนโฉมออกไปสู่ตลาด

เรื่องที่ 2 การวัดและประเมินผลความมั่นคงในอาชีพ

การประเมินความมั่นคงในอาชีพ ผู้รับผิดชอบในการวัดและประเมินผลที่ดีที่สุด คือ ตัวผู้ประกอบอาชีพเอง เพราะการวัดและประเมินผลความมั่นคงในอาชีพ เป็นเรื่องที่บูรณาการสิ่งต่าง ๆ ในตัวของประกอบการอาชีพเอง ตั้งแต่การเรียนรู้ว่าตนเองจะทำอย่างไร การคิดเห็นคุณค่าของกิจกรรมความมั่นคง ความจดจำในกิจกรรมและความรู้สึกพอใจต่อกิจกรรมเป็นเรื่องภายในทั้งสิ้น บุคคลอื่นไม่สามารถรู้เท่าตัวของผู้ประกอบอาชีพ ดังนั้น ความมั่นคงในอาชีพตัวแปรต้นเหตุที่สำคัญ คือ ใจของผู้ประกอบอาชีพ ซึ่งมีหลักการประเมินสภาวะของธุรกิจประกอบด้วย       ตัวแปร 4 ตัว คือ 1.การรับรู้ (วิญญาณ) วิธีการรับรู้ที่ใช้ศึกษาภารกิจสร้างความมั่นคง 2.ความคิด (สังขาร) ประเมินคุณค่าว่าดีหรือไม่ดีของภารกิจความมั่นคงที่จะดำเนินการ 3.การจำได้ หมายรู้ (สัญญา) ประเมินความจำว่าตนเองเอาใจใส่ต่อภารกิจความมั่นคงมากน้อยเพียงใด 4.ความรู้สึก (เวทนา) ประเมินความรู้สึกที่ตนเองพึงพอใจหรือชอบต่อภารกิจความมั่นคงแบบใด

เป้าหมายการประเมินผล

การประเมินความเป็นไปได้ในการนำรูปแบบขยายอาชีพไปใช้จริง มีเป้าหมายที่จะวิเคราะห์ ดังนี้

1. วิเคราะห์บทความสัมพันธ์สอดคล้องรับกันได้ ระหว่างองค์ประกอบ

1.1 ความสัมพันธ์ ระหว่าง AB AC AD AE

1.2 ความสัมพันธ์ ระหว่าง BC BD BE

1.3 ความสัมพันธ์ ระหว่าง CD CE

1.4 ความสัมพันธ์ ระหว่าง DE

2. ประเมินตัดสินใจรับความเป็นไปได้

2.1 ตารางวิเคราะห์ความสัมพันธ์สอดคล้องรับกันได้ระหว่างองค์ประกอบ

2.2 เกณฑ์การประเมิน

2.2.1 คะแนนระหว่าง 1 - 3 คะแนน ถือว่า นำรูปแบบไปใช้ไม่ได้

2.2.2 คะแนนระหว่าง 4 - 7 คะแนน ถือว่า มีความเป็นไปได้ต่ำ ต้องทบทวน พัฒนา

2.2.3 คะแนนระหว่าง 8 -10 คะแนน ถือว่า มีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้

วิธีการวิเคราะห์

การวิเคราะห์เพื่อการตัดสินใจ มีความจำเป็นที่เจ้าของธุรกิจจะต้องประเมินตัดสินใจด้วยตนเองสำหรับกรณีที่ธุรกิจมีหุ้นส่วนหรือผู้เกี่ยวข้องควรจะใช้วิธีสนทนาเจาะลึกและวิธีความสัมพันธ์ร่วมกันโดยมีวิธีการดังนี้

1. การวิเคราะห์ตัดสินใจตัวบ่งชี้ความสัมพันธ์ระหว่างองค์ประกอบทีละคู่ ด้วยการใช้วิจารณญาณของตนเอง นึกคิดในรายละเอียดความสัมพันธ์ความไปกันได้ และความเป็นพวกเดียวกันว่าหนักไปทางมีความสัมพันธ์

2. การให้คะแนนโดยให้คู่องค์ประกอบที่มีความสัมพันธ์ได้คะแนน 1 คะแนน คู่ที่ไม่สัมพันธ์ให้ 0 คะแนน

วิธีการประเมิน

การรวมคะแนนจากองค์ประกอบการประเมินแต่ละข้อ แล้วประเมินสรุปตามเกณฑ์การประเมิน เช่น

1. แนวทางขยายอาชีพของกลุ่มจักสาน มีคู่ความสัมพันธ์ขององค์ประกอบการประเมินรวมคะแนนได้ 9 คะแนน สามารถอธิบายได้ว่าแนวทางขยายอาชีพของกลุ่มจักสานมีความเป็นไปได้ในการนำไปใช้จริง

2. แนวทางขยายอาชีพของกลุ่มเลี้ยงปลา มีคู่ความสัมพันธ์ขององค์ประกอบการประเมินรวมคะแนนได้ 3 คะแนน สามารถอธิบายได้ว่าแนวทางขยายอาชีพของกลุ่มเลี้ยงปลาเป็นรูปแบบที่มีความเป็นไปได้ต่ำมากรูปแบบไม่สามารถนำไปใช้ได้

เรื่องที่ 3 การตัดสินใจขยายอาชีพด้วยการวิเคราะห์ศักยภาพ

การสร้างความมั่นคงยิ่งขึ้น ผู้ประกอบการควรพิจารณาวิเคราะห์ศักยภาพในการขยายอาชีพ 5 ด้าน ดังนี้

1. ศักยภาพของทรัพยากรธรรมชาติในแต่ละพื้นที่

2. ศักยภาพของพื้นที่ตามลักษณะภูมิอากาศ

3. ศักยภาพของภูมิประเทศและทำเลที่ตั้งของแต่ละพื้นที่

4. ศักยภาพของศิลปะ วัฒนธรรม ประเพณีและวิถีชีวิตของแต่ละพื้นที่

5. ศักยภาพของทรัพยากรมนุษย์ในแต่ละพื้นที่