บทที่ 1 

ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการพัฒนาตนเอง ชุมชน สังคม

เรื่องที่ 1 ความหมายและความสำคัญ ของการพัฒนาตนเองและครอบครัว

 1.1 ความหมายของการพัฒนาตนเอง 

นักวิชาการหลายท่านให้ความหมายของการพัฒนาตนเองในลักษณะที่คล้ายคลึงกันสรุป ความได้ว่าการพัฒนาตนเองคือการปรับปรุงด้วยตนเองให้ดีขึ้นกว่าเดิม ทั้งด้านร่างกายจิตใจ อารมณ์และสังคม เพื่อให้สามารถทำกิจกรรมที่พึงประสงค์ตามเป้าหมายที่ต้นตั้งไว้เพื่อการดำรงชีวิตร่วมกับผู้อื่นได้อย่างปกติสุขรวมทั้งเพื่อให้เป็นสมาชิกที่ดีของครอบครัวชุมชน และสังคม

1.2 ความสำคัญของการพัฒนาตนเอง 

คนทุกคนต่างต้องการดำรงชีวิตอยู่ร่วมกับผู้อื่นอย่างมีความสุข ทั้งใน ครอบครัวชุมชน และสังคมปัจจัยสำคัญประการหนึ่งของการมีชีวิตที่มีความเป็นปกติสุขคือการปรับปรุงและพัฒนาตนเอง ทั้งวิธีคิดและการกระทำหรือพฤติกรรมที่แสดงออกทั้งด้าน ร่างกาย จิตใจอารมณ์และสังคม เพื่อให้สามารถปรับตนเองเข้ากับสังคมและสิ่งแวดล้อมดี

1.3 ความสำคัญของการพัฒนาครอบครัว

ครอบครัวเป็นหน่วยย่อยของสงคม การพัฒนาสังคมในหน่วยย่อยไปสู่สังคม หน่วยใหญ่ที่หมายถึงชุมชน มีจุดเริ่มต้นที่เหมือนกันั่นคือการพัฒนาทีคนบุคคล หาก บุคคลในครอบครัวได้รับ การพัฒนาให้เป็นบุคคลที่มีจิตใจดีมีความเอื้อเฟื้อช่วยเหลือเกื้อกูลต่อกัน รู้จักพึ่งพาตนเอง มี ความคิด มีเหตุผล พร้อมที่จะรับการพัฒนาในสิ่งใหม่ ๆ ย่อมทำครอบครัวเป็นครอบครัวที่มีความเข้มแข็ง มีความสุข สามารถช่วยเหลือครอบครัวอื่น ๆ ใน ชุมชนนั้น ๆ ได้หากครอบครัวส่วนใหญ่ใน ชุมชนสามารถพึ่งพาตนเองได้และต่างให้ความร่วมมือช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ชุมชนนั้น ๆ ย่อมเกิด ความมั่นคงเข้มแข็งและช่วยเหลือชุมชน อื่น ๆ ได้เมื่อชุมชนส่วนใหญ่เข้มแข็งย่อมส่งผลให้สังคม 3 โดยรวมเข้มแข็งมั่นคงตามไปด้วยและที่สำคัญจะก่อให้เกิดค่านิยมของการพึ่งพาเกื้อหนุน เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่และ ช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ที่นำไปสู่เป้าหมายของการอยู่ร่วมกันอย่างอบอุ่น และมี ความสุข

เรื่องที่  2 แนวทางในการพัฒนาตนเอง

1. การสํารวจตนเอง 

2. การปลูกฝังคุณสมบัติที่ดีงาม

3. การปลุกใจตนเอง 

4. การส่งเสริมตนเอง 

5. การลงมือพัฒนาตนเอง

เรื่องที่ 3 ความหมาย และความสำคัญของการพัฒนาชุมชน

การพัฒนาชุมชน คือการกระทำที่มุ่งปรับปรุง ส่งเสริม ให้กลุ่มคนที่อยู่ รวมกันมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางที่ดีขึ้นในทุก ๆ ด้าน ทั้งด้านที่อยู่อาศัยอาหารเครื่องนุ่งห่ม สุขภาพร่างกายอาชีพที่มั่นคงความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินโดยอาศัยความร่วมมือจาก ประชาชนภายในชุมชน และหน่วยงานองค์กรต่าง ๆ ทั้งจากภายในและภายนอกชุมชน

เรื่องที่ 4 หลักการพัฒนาชุมชน

หลักการพัฒนาชุมชนเป็นหลักการโดยทั่วไป ที่มุ่งหวังให้ประชาชน ร่วมมือกันพัฒนาชุมชน ของตนโดยมเป้าหมายสูงสุดคือประชาชนมีความเป็นอยู่ที่ดีและสังคม มี ชุมชนที่น่าอยู่ เพราะฉะนั้น หากเราเป็นสมาชิกของชุมชนใดก็ควรเข้าไปมีส่วนร่วมให้ความร่วมมือกับชุมชนนั้น ๆ เช่น ร่วมประชุมอย่างสร้างสรรค์แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยนความคิด ร่วมพัฒนาทุกขั้นตอนเพื่อนำไปสู่เป้าหมายที่ทุกฝ่ายร่วมกันกำหนดขึ้นนั่นเอง